Afslaan en voor laten gaan

Wie slaat af, en wie kruist de weg?

Een bestuurder die afslaat, moet het verkeer dat op dezelfde weg tegemoetkomt of zich op die weg naast hem, dan wel links of rechts dicht achter hem bevindt, voor laten gaan. ‘Verkeer’ omvat alle weggebruikers, dus ook voetgangers. Denk bijvoorbeeld aan iemand die op de stoep naast je loopt wanneer jij een inrit of zijweg inslaat, of aan een fietser naast je op dezelfde weg.

Sla je links af, dan laat je ook tegemoetkomende bestuurders voorgaan die op hetzelfde kruispunt rechts afslaan. Deze regel helpt de twee afslaande verkeersstromen elkaar niet te hinderen. Een richtingaanwijzer maakt je bedoeling duidelijk, maar geeft je geen voorrang en ontslaat je niet van kijken.

‘Voorrang verlenen’ en ‘voor laten gaan’

‘Voorrang verlenen’ en ‘voor laten gaan’ zijn verschillende formuleringen in het RVV. Voorrang verlenen gaat over bestuurders: je stelt de ander in staat ongehinderd verder te rijden. ‘Voor laten gaan’ staat onder meer bij afslaan en bijzondere manoeuvres. Kijk dus niet alleen naar wie van rechts komt; bepaal ook of jouw beweging iemand kruist of hindert.

Bijvoorbeeld: als je rechts afslaat en een voetganger loopt op dezelfde weg op de stoep naast je, laat je die persoon voorgaan. Deze plicht volgt uit jouw afslaande beweging. Ook bij groen kan zij gelden: groen bepaalt of je mag doorgaan, maar heft de verenigbare verplichting om dit verkeer voor te laten gaan niet op.

De uitzondering voor de tram

Artikel 18 bevat drie leden. Lid 1 en lid 2 gelden niet voor bestuurders van trams. Die uitzondering gaat dus om het voor laten gaan bij afslaan dat in deze twee leden wordt geregeld; zij geldt niet automatisch voor andere verkeersregels.

Dat betekent niet dat een tram overal automatisch voorrang heeft. Op kruispunten geldt apart dat bestuurders een tram voorrang verlenen; verkeerslichten kunnen de voorrang regelen. En bij een voetgangersoversteekplaats geldt artikel 49 ook voor bestuurders van trams: de tramuitzondering in artikel 18 heft de zebrapadregel niet op. Kijk steeds naar de regel die bij de concrete plek en beweging hoort.

Een bijzondere manoeuvre? Laat al het verkeer voorgaan

Bij wegrijden, achteruitrijden, uit een uitrit de weg oprijden, van de weg een inrit oprijden, keren, invoegen of uitvoegen en van rijstrook wisselen voer je een bijzondere manoeuvre uit. Je moet dan het overige verkeer voor laten gaan. Dat omvat alle weggebruikers, dus ook voetgangers en fietsers.

Bepaal niet alleen op basis van de breedte of verharding van een aansluiting dat het een uitrit is. Beoordeel de situatie als geheel en wees voorzichtig als je het niet zeker weet. De regel voor een bijzondere manoeuvre blijft gelden naast verkeerslichten of voorrangsborden: volg het licht, maar laat bij jouw manoeuvre ook het overige verkeer voorgaan.

Zo werkt het onderweg.

Even onthouden.

• Als je afslaat, laat je het verkeer op dezelfde weg dat tegemoetkomt of zich naast je, dan wel links of rechts dicht achter je bevindt voorgaan. Dit omvat ook voetgangers op diezelfde weg.
• Links afslaand verkeer laat tegemoetkomende bestuurders die op hetzelfde kruispunt rechts afslaan voorgaan.
• Artikel 18 heeft drie leden; de uitzondering voor trambestuurders betreft alleen de eerste twee leden. De zebrapadregel geldt ook voor een tram.
• Bij een bijzondere manoeuvre laat je al het overige verkeer voorgaan.