Autotheorie · Voorrang

Voorrangsborden en haaientanden

Voorrang zie je soms aan borden, soms aan markeringen op het wegdek en soms aan verkeerslichten. Lees wat er voor jouw rijrichting geldt en volg de rangorde wanneer aanwijzingen elkaar lijken tegen te spreken.

Dit leer je.

De belangrijkste voorrangsborden en haaientanden herkennen.
Uitleggen wanneer stoppen verplicht is en wanneer voorrang verlenen volstaat.
De rangorde van aanwijzingen, verkeerslichten, verkeerstekens en verkeersregels toepassen.

Wat zeggen de voorrangsborden?

De voorrangsborden hebben elk een eigen betekenis. B1 duidt een voorrangsweg aan en B2 het einde daarvan. B3 duidt een voorrangskruispunt aan; B4 en B5 tonen een voorrangskruispunt met een zijweg links respectievelijk rechts. B6 betekent: verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg. B7 betekent: stop en verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg.

Bij B7 moet je dus eerst stoppen, ook als je op dat moment niemand ziet. Bij B6 is stoppen niet automatisch verplicht: je moet wel zo nodig afremmen of stoppen om de kruisende bestuurders ongehinderd te laten doorgaan. Kijk naar de verkeerstekens die voor jouw richting gelden; leid de voorrang niet af uit alleen het gedrag van andere weggebruikers.

Haaientanden op het wegdek

Haaientanden zijn voorrangsdriehoeken op het wegdek. Vaste markeringen zijn normaal wit; tijdelijke markeringen hebben een andere kleur. Ze betekenen dat bestuurders voorrang moeten verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. De plicht volgt uit de markering zelf en geldt dus ook zonder B6-bord. Haaientanden betekenen niet op zichzelf ‘altijd stoppen’; stop wel als dat nodig is om veilig voorrang te verlenen.

Een stopstreep is iets anders: wanneer je op grond van de regels moet stoppen, houd je stil vóór de voor jou bestemde stopstreep. Bij B7 combineer je stoppen met voorrang verlenen. Houd zicht op de kruisende weg en wacht zo nodig op een plek waar je de situatie goed kunt beoordelen, zonder de kruising te blokkeren.

Welke aanwijzing volg je?

Aanwijzingen gaan boven verkeerstekens en verkeersregels. Verkeerslichten gaan boven verkeerstekens die de voorrang regelen. Verkeerstekens gaan alleen boven verkeersregels voor zover die regels onverenigbaar zijn met de verkeerstekens. Een groen licht maakt dus niet elke andere verkeersregel ongedaan: regels over afslaan en verkeer op dezelfde weg kunnen nog steeds gelden.

Bij markeringen geldt ook een specifieke regel: tijdelijk aangebrachte verkeerstekens op het wegdek gaan boven andere verkeerstekens op het wegdek als die elkaar tegenspreken. Een verkeerslicht met een pijl geldt alleen voor de richting van die pijl. Blijf kijken naar de concrete situatie en naar de rijstrook waarop een teken van toepassing is.

Zo werkt het onderweg.

Voorbeeld 1

Bij bord B7 staat een stopstreep op jouw rijbaan. Er zijn geen aanwijzingen of verkeerslichten die anders bepalen. De kruisende weg lijkt leeg. Je rijdt zonder te stoppen over de stopstreep en het kruispunt op.

Dat is niet juist: je moet eerst stoppen en daarna voorrang verlenen aan bestuurders op de kruisende weg.

B7 betekent stoppen én voorrang verlenen. Bij B6 zou stoppen alleen nodig zijn als de situatie dat vraagt.

Voorbeeld 2

Je nadert een kruispunt met groen licht voor jouw richting en haaientanden vóór de kruisende rijbaan. Het verkeerslicht werkt normaal; er is geen aanwijzing die afwijkt.

Je mag doorrijden als dat veilig kan, maar de groene lamp heft andere toepasselijke verkeersregels, zoals de regel voor afslaand verkeer, niet op.

Het verkeerslicht gaat boven verkeerstekens die de voorrang regelen. Het geeft geen vrijbrief om strijdig verkeer of verkeer dat je bij het afslaan moet laten voorgaan te hinderen; de voorrangsregels gelden voor conflicterende verkeersstromen op de betreffende kruising.

Even onthouden.

B6 vraagt voorrang te verlenen; B7 vraagt eerst te stoppen én voorrang te verlenen.
Haaientanden gelden voor bestuurders en vragen voorrang te verlenen, niet automatisch stil te staan.
Aanwijzingen gaan voor; verkeerslichten gaan boven voorrangstekens; tekens gaan boven strijdige verkeersregels.

Alle hoofdstukken over voorrang