Autotheorie · Voorrang
Voetgangers en voorrang
Voetgangers zijn verkeersdeelnemers, maar geen bestuurders. Daarom werkt de regel ‘rechts gaat voor’ niet op dezelfde manier tussen een voetganger en een bestuurder. Bij een zebrapad en voor mensen die zich moeilijk voortbewegen gelden wel duidelijke verplichtingen.
Dit leer je.
- Onderscheid maken tussen een voetganger en een bestuurder.
- Bepalen wanneer je bij een voetgangersoversteekplaats moet stoppen of voor laten gaan.
- De regel voor blinden met een witte stok en mensen die zich moeilijk voortbewegen benoemen.
Een voetganger is geen bestuurder
Het RVV definieert bestuurders als alle weggebruikers behalve voetgangers. De regel dat bestuurders op een gelijkwaardig kruispunt voorrang verlenen aan bestuurders van rechts, geldt dus niet automatisch voor iemand die te voet oversteekt. Dat betekent niet dat je als bestuurder een voetganger kunt negeren: andere regels leggen bestuurders juist verplichtingen op en je moet veilig en zorgvuldig rijden.
De wet past voetgangersregels ook toe op sommige mensen die zich te voet verplaatsen, bijvoorbeeld iemand die een fiets aan de hand meeneemt. Een bestuurder van een gehandicaptenvoertuig die een trottoir of voetpad gebruikt of tussen zulke paden oversteekt, valt voor die regels eveneens onder de voetgangersregels.
Bij een voetgangersoversteekplaats
Bij een voetgangersoversteekplaats (zebrapad) moeten bestuurders voetgangers en bestuurders van gehandicaptenvoertuigen voor laten gaan wanneer zij al oversteken of kennelijk op het punt staan dat te doen. Iemand die alleen bij het zebrapad staat, wil niet per se oversteken. Let op duidelijke aanwijzingen, zoals naar de oversteek toelopen en zich klaar maken om de rijbaan op te gaan.
De regel geldt ook voor bestuurders van trams. De uitzondering voor trams in artikel 18 betreft alleen de afsla-regels uit dat artikel; ze maakt geen uitzondering op artikel 49. Artikel 49 lid 2 geldt niet voor bestuurders van een motorvoertuig in een militaire colonne of uitvaartstoet van motorvoertuigen. De bepaling geldt ook niet als voor de voetganger of bestuurder van het gehandicaptenvoertuig een rood voetgangerslicht of een geel knipperlicht dat het rode voetgangerslicht vervangt, zoals bedoeld in artikel 74 lid 2, van toepassing is.
Een fietser die blijft fietsen krijgt door het zebrapad alleen niet de positie van een voetganger. Loopt iemand met de fiets aan de hand, dan gelden de voetgangersregels. Andere regels, bijvoorbeeld voor een afslaande bestuurder, kunnen daarnaast bepalen dat je de fietser voor moet laten gaan.
Blinde voetgangers en mensen die moeilijk lopen
Bestuurders moeten blinden met een witte stok met één of meer rode ringen én alle personen die zich moeilijk voortbewegen voor laten gaan. Deze regel staat los van de zebrapadregel. Let daarom ook buiten een zebrapad op iemand die duidelijk extra tijd of ruimte nodig heeft.
Voor laten gaan betekent dat je de ander de ruimte geeft om verder te gaan zonder dat diegene door jou wordt gehinderd. Neem gas terug en stop als dat nodig is. Houd rekening met beperkte snelheid, gehoor of zicht, en vertrek pas wanneer de oversteek veilig is afgerond.
Zo werkt het onderweg.
Voorbeeld 1
Een voetganger loopt zichtbaar naar het zebrapad, stapt tot aan de rand en zet een voet op de rijbaan om over te steken. Er is geen rood voetgangerslicht of geel knipperlicht dat het rode voetgangerslicht vervangt. Je nadert met een gewone auto die niet tot een militaire colonne of uitvaartstoet van motorvoertuigen behoort, of met een tram.
Je laat de voetganger voorgaan.
De voetganger steekt over of staat kennelijk op het punt dat te doen. De zebrapadregel geldt ook voor een bestuurder van een tram.
Voorbeeld 2
Een blinde met een witte stok met rode ring(en) steekt over op een plek zonder zebrapad.
Je laat deze persoon voorgaan.
De plicht voor bestuurders om deze blinden en mensen die zich moeilijk voortbewegen voor te laten gaan staat los van het zebrapad.
Even onthouden.
- Voetgangers zijn weggebruikers, maar geen bestuurders; de regel ‘rechts gaat voor’ geldt tussen bestuurders.
- Bij een zebrapad laat je voetgangers die oversteken of kennelijk op het punt staan over te steken voorgaan, met de beschreven licht- en colonne-uitzonderingen.
- Je laat blinden met de omschreven witte stok en mensen die zich moeilijk voortbewegen voorgaan.
