Autotheorie · Voorrang
Gelijkwaardige kruispunten
Op een kruispunt zonder voorrangstekens helpt een vaste volgorde: kijk eerst of het kruispunt gelijkwaardig is, bepaal daarna wie bestuurder is en kijk vervolgens van welke kant het verkeer komt.
Dit leer je.
- Uitleggen wat de hoofdregel op een gelijkwaardig kruispunt is.
- De uitzonderingen voor onverharde wegen en trams herkennen.
- Onderscheid maken tussen bestuurders en voetgangers bij voorrang.
Eerst: is het kruispunt gelijkwaardig?
Een kruispunt is een kruising of splitsing van wegen. Kijk vóór je de regel ‘rechts gaat voor’ toepast naar aanwijzingen, verkeerslichten, borden en haaientanden. Die kunnen de voorrang regelen. Bevoegde aanwijzingen gaan boven verkeerstekens en verkeersregels. Verkeerslichten gaan boven verkeerstekens die de voorrang regelen; verkeerstekens gaan alleen boven verkeersregels voor zover die daarmee onverenigbaar zijn.
Controleer welke aanwijzingen en verkeerstekens de voorrang ter plaatse regelen. Voor zover die de gewone kruispuntregel niet opzijzetten, verlenen bestuurders voorrang aan bestuurders van rechts. Andere toepasselijke verplichtingen, zoals voor laten gaan bij het afslaan, kunnen tegelijk blijven gelden. De breedte van een weg geeft op zichzelf geen voorrang. Let ook op bijzondere manoeuvres en de route van andere weggebruikers.
Op een gelijkwaardig kruispunt: rechts gaat voor
De hoofdregel op een kruispunt geldt voor bestuurders: je verleent voorrang aan bestuurders die voor jou van rechts komen. ‘Bestuurders’ zijn alle weggebruikers behalve voetgangers. Een fietser, bromfietser, ruiter en bestuurder van een auto zijn dus bestuurders. Een voetganger is dat niet.
Voorrang verlenen betekent dat je de andere bestuurder in staat stelt ongehinderd verder te rijden. Je mindert of stopt daarom op tijd als dat nodig is; alleen vaart minderen is niet genoeg wanneer de ander daardoor alsnog moet remmen of uitwijken. Rijd pas door wanneer dat veilig kan.
Twee uitzonderingen die je moet herkennen
Op de hoofdregel gelden uitzonderingen. Komt een bestuurder van een onverharde weg en rijdt de ander op een verharde weg, dan moet de bestuurder van de onverharde weg voorrang verlenen. Dit gaat vóór de gewone regel van rechts. Kijk naar het wegdek en de daadwerkelijke wegen; een andere hoogte of breedte alleen maakt een weg niet onverhard.
Bestuurders verlenen op kruispunten ook voorrang aan bestuurders van een tram. Dit is een uitzondering op de gewone kruispuntregel, geen algemene regel dat een tram altijd voorgaat. Kijk naar aanwijzingen en verkeerslichten. Bij een overweg geldt een aparte regel voor alle weggebruikers: ga er alleen op als je direct kunt doorrijden en de overweg geheel kunt vrijmaken; laat daar een spoorvoertuig voorgaan.
Zo werkt het onderweg.
Voorbeeld 1
Jij rijdt rechtdoor op een gelijkwaardig kruispunt. Een fietser komt rechtdoor van rechts. Er zijn geen aanwijzingen, verkeerslichten, voorrangstekens of bijzondere manoeuvres; geen van beiden komt van een onverharde weg en er nadert geen tram.
Je laat de fietser voorgaan.
De fietser is bestuurder en komt van rechts. De uitzonderingen voor onverhard tegenover verhard en voor een tram spelen hier niet.
Voorbeeld 2
Jij rijdt rechtdoor op een gelijkwaardig kruispunt over een verharde weg. Een auto komt rechtdoor van rechts over een onverharde weg. Er zijn geen aanwijzingen, verkeerslichten, voorrangstekens of bijzondere manoeuvres; er nadert geen tram.
De bestuurder op de onverharde weg laat jou voorgaan.
De uitzondering voor onverhard tegenover verhard geldt hier. De gewone regel van rechts wordt daardoor op dit punt niet gevolgd.
Even onthouden.
- Zonder andere regeling verlenen bestuurders op een kruispunt voorrang aan bestuurders van rechts.
- Bestuurder van onverhard laat bestuurder van verhard voorgaan; bestuurders laten een tram voorgaan.
- Een voetganger is geen bestuurder en valt dus niet onder ‘rechts gaat voor’.
Van lezen naar doen
Even oefenen?
Oefen voorrang en bekijk de uitleg bij je antwoorden. Gratis en zonder account.
Oefen voorrang